Dawność – wszystkie instytucje prawa cywilnego, określające skutki prawne będące następstwem niewykonywania uprawnień przez czas określony w ustawie.

Należą do dawności:

- zasiedzenie ( instytucja prawa rzeczowego art. 172-176 kc )

- przemilczenie ( instytucja prawa rzeczowego )

- przedawnienie ( charakter ogólny, art. 117 – 123 kc )

- terminy zawite ( charakter ogólny )

Jak wynika z art. 117§1 przedawnieniu ulegają tylko roszczenia majątkowe, chyba, że ustawa stanowi inaczej.

Wyjątkami są roszczenia nie ulęgające przedawnieniu ( roszczenie o zniesienie współwłasności z art. 220kc i roszczenia windykacyjne i posesoryjne z art. 223 KC oraz te które ulegają wygaśnięciu – o przywrócenie stanu poprzedniego czy wstrzymanie budowy )

Art. 117§2 wprowadza zasadę, że zarzut przedawnienia uwzględnia się na wniosek uprawnionego a nie z urzędu. Po upływie terminu uprawniony może uchylić się od zaspokojenia roszczenia.

Ustawodawca dał także prawo dłużnikowi do zrzeczenia się uprawnienia wynikającego z przedawnienia. Oświadczenie takie dłużnik może złożyć dopiero po upływie tego terminu, złożone wcześniej jest nieważne.

Terminy przedawnienia – art. 117 KC

Terminy te są terminami ogólnymi, terminy szczególne są przewidziane w rożnych przepisach normujących określone stosunki prawne.

10 lat – ogólny termin przedawnienia

3 lata – termin przedawnia dla świadczeń okresowych i roszczeń związanych z prowadzeniem

działalności gospodarczej

Terminy te nie mogą być przedłużane ani skracane przez czynność prawną – art. 118 KC

Bieg terminów przedawnienia:

Wyróżniamy tu:

1) początek

2) zakłócenia – zawieszenia, przerwania

3) określenie końca terminu przedawniania

Wg art. 120§1 KC - Bieg przedawniani rozpoczyna się od dnia w którym roszczenia stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność zależy od dokonania jakiś czynności prawnych, bieg terminu rozpoczyna się od dnia w którym roszczenie stało się wymagalne gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.

Przy roszczeniach o zaniechanie stosuje się zasadę, że bieg terminu przedawnia rozpoczyna się od dnia w którym obowiązany do zaniechania nie zastosował się do treści roszczenia ( art. 120§2 KC )