Wiek

– Pomiędzy 13 a 18 rokiem życia

Ubezwłasnowolnienie częściowe

– ten sam tryb i te same przesłanki co w ubezwłasnowolnieniu całkowitym, ale:

* tylko osoby pełnoletnie;

* jeżeli „stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc w prowadzeniu jej spraw" (art. 16 § 1 kc) → tutaj też dokonywane jest to w jej interesie

* też gdy sąd ustanowi doradcę tymczasowego w toku toczą¬cego się postępowania o ubezwłasnowolnienie osoby pełnoletniej.

Skutki

Ograniczoną zdolność do czynności prawnych charakteryzują trzy cechy:

I. Brak kompetencji do dokonywania pewnych rodzajów czynności prawnych → dotyczy to tylko wyraźnie wskazanych w szczególnych prze¬pisach czynności prawnych (np. sporządzenie testamentu) → nieważność czynności prawnej.

II. System kontroli nad dokonywaniem określonych postaci czynności prawnych – tzn. do pewnych czynności potrzebna jest zgoda przedstawiciela, a czasem też zgoda sądu, jeśli dot. to czynności których sam przedstawiciel nie może dokonać w imieniu podopiecznego.

→ Zgoda to jednostronna czynność prawna, która pod rygorem nieważności musi być dokonana najpóźniej w chwili dokonania czyn¬ności prawnej (art. 19 kc), ale zgoda na zawarcie umowy może być udzielona też po dokonaniu tej czynności prawnej (potwierdzenie).

→ Potwierdzić umowę może też osoba dokonywająca czynności prawnej, lecz dopiero po uzyskaniu pełnej zdolności do czynności prawnych (art. 18 § 1 i 2 kc) → w czasie pomiędzy zawarciem umowy, a uzyskaniem potwierdzenia istnieje stan niepewności (tzw. bezskuteczność zawieszona), a umowę określa się jako „niezupełna” lub „kule¬jąca" (negotium claudicans).

 kontrahent może wyznaczyć termin do wyrażenia zgody, ale nie może bez tego powoływać się na nieważność umowy (jest nią związany)

→ Art. 17 kc – generalna zasada – zgoda potrzebna jest do czynności rozporządzających oraz zobowiązujących, a konstrukcja ograniczonej zdolności prawnej ma służyć ochronie interesów ograniczonego.

III. Pełna kompetencja – dotyczy przede wszystkim czynności prawnych niemających charakteru czynności zobowiązujących lub rozporzą¬dzających (a contrario) oraz z mocy prawa może sama:

→ zawierać umowy powszechnie zawierane w drobnych bieżących sprawach życia codziennego (art. 20 kc) – bez względu na to, czy zostały one wykonane lub czy pociągają za sobą rażące pokrzywdzenie;

→ rozporządzenia zarobkiem – chyba że sąd opiekuńczy z ważnych powo¬dów inaczej postanowi (art. 21 kc);

→ wszelkie czynności prawne dot. przedmiotów, które przedstawiciel oddał takiej osobie do swobodnego użytku (nie licząc czynności, do których nie wystarcza zgoda przedstawiciela) (art. 22 kc);

→ zawierać umowy o pracę – z zachowaniem przepisów kodeksu pracy, ale przedstawiciel za zgodą sądu może rozwiązać stosunek pracy, jeżeli sprzeciwia się on dobru tej osoby (art. 22 § 3 kp).

! polski system prawny wyznacza szeroki zakres kom¬petencji do wykonywania czynności prawnych przez same osoby ograniczo¬ne w zdolności do czynności prawnych.