Warunek

– WARUNEK TO ZAWARTE W TREŚCI CZYNNOŚCI PRAWNEJ ZASTRZEŻENIE, KTÓRE UZALEŻNIA POWSTANIE LUB USTANIE SKUTKU PRAWNEGO OD ZDARZENIA PRZY¬SZŁEGO I NIEPEWNEGO (art. 89 kc)

* to nie zdarzenie przyszłe i niepewne, ani postanowienia czynności prawnej, ani ustawowe przesłanki (tzw. conditiones iuris);

– niepewność wynika z niemożności wpływu na ziszczenie, lub z uczestnictwa innych osób w jego ziszczeniu się;

* potestatywny → gdy zależy od woli strony, ale nie wyłącznie, np. zastrzeżenie uzależniające skutek praw-ny od niewykonania zobowiązania, ale nie zastrzeżenie, które uza¬leżnia skutek czynności prawnej od tego, czy strona zechce zobowiązanie wykonać (si voluero);

– Warunki są:

* dodatnie – gdy przy¬szłe i niepewne zdarzenie polega na zmianie istniejącego stanu rzeczy;

* ujemne – gdy zakłada utrzymanie się istniejącego stanu rzeczy, czyli niewystąpienie wskazanego w warunku zdarzenia

→ tendencja w judykaturze do ograniczania pojęcie warunku tylko do warunku dodatniego ewentualnie do ujemnego, ale połączonego z terminem została w doktrynie skrytykowana;

– Warunki są:

* rozwiązujące – zastrzeżenie, według którego skutek czyn¬ności prawnej ustaje, jeżeli nastąpi zdarzenie przyszłe i niepewne. Warunek bezprawny uznawany za niedodany.

* zawieszające – zastrzeżenie, które uzależnia powstanie skut¬ków czynności prawnej od zdarzenia przyszłego i niepewnego. Warunek bezprawny powoduje nieważność czynności.

– Warunek bezprawny (art. 94) – gdy jest niemożliwy do spełnienia, przeciwny ustawie lub zasadom współżycia społecznego;

– Ochrona:

* art. 93 ustanawia fikcje skuteczności warunku w sytuacjach, w których jedna ze stron zachowałaby się nielojalnie względem drugiej;

* art. 91 daje prawo warunkowo uprawnionemu do wykonywania wszelkich czynności, które zmierzają do zachowania swego prawa, a prawa drugiej strony są ograniczone (ponosi ona odpowiedzialność odszkodowawczą z art. 471 kc). Dodatkowo dla ochrony warunkowo uprawnionego art. 92 § 1 uznaje za nieważne czynności prawne, które w razie ziszczenia się warunku udaremniają lub ograniczają skutek ziszczenia się warunku. Ochrona ta ograniczona jest interesem osób trzecich działających w dobrej wierze (art. 92 § 2);

– ziszczenie się warunku powoduje, że ex nunc (od teraz) powstają lub ustają skutki czynności prawnej, a w razie nieziszczenia się warunku stan prawny stabilizuje się (tzn. wygasa prawo warunkowo uprawnionego, a druga strona przestaje mieć ograniczenia);

– warunek dopuszczalny jest w przypadku każdej czynności prawnej, a wyjątki wynikają albo z ustawy (np. art. 157) albo z właściwości stosunku prawnego (zawarcie małżeństwa, uchylenie się od skutków złożonego oświadczenia woli).

Termin

– TERMIN TO ZAWARTE W TREŚCI CZYNNOŚCI PRAWNEJ ZASTRZEŻENIE, KTÓRE UZALEŻNIA POWSTANIE LUB USTANIE SKUTKU PRAWNEGO OD ZDARZENIA PRZYSZŁEGO, ALE PEWNEGO.

– art. 116 – odsyła do przepisów o warunku:

* zawieszającym – jeśli skutki mają powstać w oznaczonym terminie (warunek początkowy);

* rozwiązującym – jeśli skutki mają ustać w oznaczonym terminie (warunek końcowy);

– nie musi być wskazany przez oznaczenie daty, ale też przez zdarzenie, które na pewno nastąpi;

– kodeks ustala reguły obliczania terminu w przypadku oznaczenia poprzez podanie daty lub okresu, w przypadkach, w których nie zostały one określone w ustawie, orzeczeniu sądu, decyzji administracyjnej lub w czynności prawnej (art. 111-115 kc):

* termin oznaczony w dniach kończy się z upływem (tj. o północy) ostat¬niego dnia, przy czym nie wlicza się dnia, w którym nastąpiło zdarzenie stanowiące początek terminu (np. zawarta w dniu 1 lutego umowa najmu na trzy dni kończy się 4 lutego o północy);

* termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upły¬wem dnia, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdy¬by dnia takiego nie było w danym roku (29 lutego) w ostatnim dniu tego miesiąca (a więc 28 lutego);

→ przy obliczaniu wieku osoby fi¬zycznej termin upływa z początkiem ostatniego dnia (nabywa się więc pełnoletniość w dacie urodzin);

* jeżeli termin oznaczono na początek, środek lub koniec miesiąca, należy przez to rozumieć pierwszy, piętnasty lub ostatni dzień miesiąca, a ter¬min półmiesięczny odpowiada piętnastu dniom (też w lutym);

* jeżeli termin jest oznaczony w miesiącach lub latach, a ciągłość terminu nie jest wymagana, miesiąc liczy się za trzydzieści dni, a rok za trzysta sześćdziesiąt pięć dni. Jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przy¬pada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następnego.

→ sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy;

* dopuszczalne w zasadzie w każdej czynności prawnej, a wyjątki wynikają z przepisów szczególnych (art. 157 § 1, art. 962, 1018 § 1 kc), ale także z właściwości czynności prawnej (art. 89 kc odnoszący się analogicznie do terminów).