ustawa o planowaniu spółka jawna ustawa o samorządzie gminnym
forex trading logo

Cywilny kodeks

Artykuły

Definicja prawa podmiotowego

I. jest elementem treści stosunku cywilnoprawnego; służy do opisania sytuacji prawnej podmiotu (a więc praw i sprzężonych z nimi obowiązków innych podmiotów) → cecha ta wskazuje na społeczne aspekty prawa podmiotowego, co jest z reguły niedoceniane w trady¬cyjnej doktrynie cywilistycznej, w której pojęcia tego używa się też na opisanie stosunku łączącego podmiot z rzeczą, co pomija cechę korelatywnego sprzężenia prawa podmiotowego z obowiązkami innych osób;

II. wyznaczone jest normami prawnymi, tzn. określają one zdarzenia prawne, które wywołują konse¬kwencje prawne polegające na powstaniu praw podmiotowych oraz je w pewnym stopniu charakteryzują, wskazując podstawy tego opisu, jak np. decyzje samych stron, zwyczaje, zasady współżycie społecznego;

III. jest to pewna „sfera możności postępowania” lub „moc prawna” → tzn. są to pewne wyróżnione przez normy prawne zachowania lub kompetencje podmiotu uprawnionego, któremu podporządko¬wane są określone obowiązki innego lub innych podmiotów prawa cywilne¬go → obowiązek:

– może polegać na działaniu i zaniechaniu;

– dotyczy czynności psychofizycznych i konwencjonalnych;

– może bezpośrednio obciążać inne podmioty albo może mieć charakter tylko potencjalny, wymagający aktualizacji, a nawet dokładnego ustalenia wsku¬tek dokonania czynności konwencjonalnej przez uprawnionego;

– wg koncepcji normatywistycznej istota prawa podmiotowego to kompetencja stanowienia nakazów lub zakazów przez uprawnionego (czyli dokonywania tylko czynności konwencjonalnych), w stosunku do czynności psychofizycznych konstruuje koncepcję domniemanego zakazu działań naruszających prawo podmiotowe → koncepcja odrzucona przez Radwańskiego;

IV. służy ochronie interesów podmiotu uznanych przez prawo i określoną moralność, przy czym interes ten może nie tylko wynikać z prawa podmiotowego przyznanego w ramach jakiegoś stosunku prawnego, ale i wtedy gdy normy prawne nakładają powszechne obowiązki na wszyst¬kich (tzw. refleksy prawne, np. obowiązek powszechnych szczepień ochronnych lub leczenia pewnych chorób zakaźnych);

– nie ma prawa podmiotowego ten, komu przysługują kom¬petencje do działania wyłącznie w cudzym interesie;

– koncepcję tą po raz pierwszy rozwinął Rudolf Ihering;

V. czyny podmiotu uprawnionego są indyferentne (a nie dozwolone), ale należy podkreślić, że indyferencja związana jest z tą normą prawną, która wyznacza określony typ stosunku prawnego, obejmującego prawo pod¬miotowe. Natomiast inna norma może już nakładać jakiś obowiązek sprzężony z tym prawem podmiotowym (obowiązek ten z reguły określony jest w sposób ogólny, pozostawiający znaczą swobodę uprawnionemu);

VI. związane jest z możliwością żądania od właściwego organu państwowego, by przymusił zobowiązanego do powinnego zachowania → kwestia kontrowersyjna, czy jest to cecha konieczna, choć z pewnością jest to cecha typowa. Są jednak przypadki, gdy system prawny odmawia podmiotowi tej kompetencji (tzw. uprawnienia niezupełne), poprzestając na innych skut¬kach prawnych, które manifestują prawny charakter danych stosunków spo¬łecznych;

 

PRAWO PODMIOTOWE – JEST TO PEWNA ZŁOŻONA SYTUACJA PRAWNA WY¬ZNACZONA PODMIOTOM PRZEZ OBOWIĄZUJĄCE NORMY I CHRONIĄCA PRAWNIE UZNANE INTERESY TYCH PODMIOTÓW. NA SYTUACJĘ TĘ SKŁADAJĄ SIĘ WOLNE - W ASPEKCIE NOR¬MATYWNYM - ZACHOWANIA PSYCHOFIZYCZNE LUB KONWENCJONALNE PODMIOTU UPRAW¬NIONEGO, Z KTÓRYMI SPRZĘŻONE SĄ ZAWSZE OBOWIĄZKI INNEGO PODMIOTU LUB INNYCH PODMIOTÓW, PRZY CZYM GDY NORMA PRAWNA TEGO NIE WY¬ŁĄCZA UPRAWNIONEMU PRZYSŁUGUJE RÓWNIEŻ KOMPETENCJA DO ŻĄDANIA, BY ORGAN PAŃSTWA DYSPONUJĄCY PRZYMUSEM DOPROWADZIŁ DO ZREALIZOWANIA SPRZĘŻONYCH Z PRAWEM PODMIOTOWYM OBOWIĄZKÓW.

 

 


kodeks karny prawo pracy