Mimo archaicznego sformułowania art. 65 kc można na jego podstawie zrekonstruować następujące ogólne dyrektywy wykładni:

I. Reguły znaczeniowe zachowań człowieka, które z pewnymi znakami wiążą pewne treści myślowe. Odwołanie do ustalonych zwyczajów wskazuje, że należy brać pod uwagę również inne znaki niż językowe (np. przybicie ręką stwierdzające zawarcie umowy)

II. Nakaz uwzględnienia kontekstu sytuacyjnego – przy znakach niejęzykowych jest to konieczne, by je zrozumieć, ale też przy składaniu oświadczeń woli w postaci językowej dyrektywa ta ma zastosowanie (patrz § 2 – dosłowne brzmienie nie zawsze ma absolutny walor), ze względu na zwroty nieostre, niedookreślone, wieloznaczne, języki fachowe.

→ kontekst to też zachowanie się stron przed i po złożeniu oświadczenia woli (prowadzenie negocjacji), bezpośrednia interakcja komunikacyjna (prośba dłużnika o zwolnienie z długu), kontekst przestrzenny (np. lokal giełdy, kancelaria notarialna lub lokal urzędowy).

III. Nakaz wzięcia pod uwagę celu, do którego zmierzały strony oraz zasad współżycia społecznego oparty na założeniu, że ludzie działają rozsądnie i uczciwie. Choć reguła ta nie zakazuje podejmowania nierozsądnych działań, to w razie wątpliwości do ich sensu należy wybrać sens odpowiadający tej dyrektywie.

→ cel to nie kauza – to cel zindywidualizowany, tj. najszerzej pojęty cel społeczno-gospodarczy konkretnej umowy.