– System prawny uznaje za nieważne czynności prawne w razie:

* sprzeczności oświad¬czenia woli z bezwzględnie wiążącymi normami prawnymi lub zasadami współżycia społecz¬nego (art. 58 kc);

* braku odpowiedniej zdolności do czynności prawnej (art. 10 i n. kc);

* niektórych wad oświadczenia woli (art. 82, 83 kc);

* niedochowania formy przewi¬dzianej ze skutkiem ad solemnitatem (art. 73 i n. kc);

– Nieważna (bezwzględnie) czynność prawna nie wywiera skutków prawnych

* nieważna od samego początku i to z mocy prawa;

* sąd uwzględnia stan ten z urzędu, bez konieczności zgłaszania jakichkolwiek wniosków (tak SN);

* charakter definitywny, tzn. każdy i zawsze może się na nią po¬wołać i nie można uznać tego za nadużycie prawa (tak SN);

– jeśli czynność prawna nie wywołuje żadnych skutków prawnych, wtedy jest nieważna, gdyż nie ma wtedy swojego sensu, ale ustawa czasem wiąże z taką czynnością swoiste konse¬kwencje (np. art. 387, 410, 411 kc);

– zgodnie z art. 58 § 3 czynność prawna może być nieważna jedynie w części;

– w tak zarysowanej koncepcji nieważności wyłom czynią 2 instytucje uznane przez panujący pogląd:

* konwalidacja;

* konwersja.

Konwalidacja (uzdrowienie)

– to uznanie jej z mocą wsteczną za czynność ważną w następ¬stwie jakichś faktów późniejszych; stosowana tylko w ustawowo przewidzianych przypadkach, które zarazem określają fakty (upływ czasu, wykonanie czynności, wpis do rejestru) konwalidujące tą czynność (np. art. 14 § 2, art. 890, 945 § 2 kc);

Konwersja → dokonywana w drodze wykładani oświadczeń woli; zabieg interpretacyjny w celu uratowania nieważnej czynności prawnej, np. w prawie spadkowym (wg. B);

– to przemiana nieważnej czynności prawnej na inną, ważną czynność prawną, odpowiadającą przynajmniej częściowo hipote¬tycznej woli stron (np. nieważne poręczenie wekslowe w ważne poręczenie z art. 876 i nast. kc);

– wg. Radwańskiego lepiej posłużyć się zamiast tą koncepcją, koncepcją wykładni oświadczeń woli, gdyż założenia konwersji (jak przekształcenie czy hipotetyczna wola) są trudne do zrozumienia;