Pismem procesowym jest pismo wnoszone przez strony lub uczestników postępowania do sądu w celu wszczęcia postępowania bądź w jego toku w związku ze sprawą. Zgodnie z art. 125§1 k.p.c. pisma procesowe to oświadczenia i wnioski składane poza rozprawą.

Szczególny status przysługuje pismom przygotowawczym do rozprawy ustnej (wnoszą je strony z własnej inicjatywy lub na zarządzenie przewodniczącego lub sądu). Mają one na celu poinformowanie strony przeciwnej o zarzutach i wnioskach mających być zgłoszonymi na rozprawie. Odrębną kategorią pozostają pisma sądowe, czyli pisma sądu do uczestników postępowania i stron.

Pisma procesowe muszą spełniać wiele warunków formalnych ogólnych (art. 126), a nadto dla niektórych kodeks przewiduje dodatkowe warunki szczegółowe. Treść niektórych pism też została zakreślona, np.: pisma przygotowawcze (art. 127). W przypadku niedopełnienia warunków formalnych (a także nienależytego opłacenia) sąd wzywa stronę do usunięcia braków w terminie 7 dni, pod rygorem zwrotu pisma lub wniosku. Pismo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków ani procesowych, ani materialnych. Natomiast poprawione wywołuje skutki od dnia wniesienia (art. 130). Mylne oznaczenie i inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania mu biegu. Jeżeli przepis szczególny tak stanowi, pisma procesowe wnosi się na urzędowych formularzach lub na elektronicznych nośnikach informatycznych.