Z faktu sąsiedztwa nieruchomości wynika ich wzajemna zależność, w szczególności prawidłowe korzystanie z nieruchomości wymaga nieraz ingerencji w sferę praw sąsiada, z reguły takie zależności powstają między sąsiadującymi nieruchomościami, czasami dotyczy to tez gruntów nie sąsiadujących miedzy sobą bezpośrednio.

Przepisy dotyczące stosunków sąsiedzkich zawarte są w KC w art. 144 -154 i wyróżnia się;

1. przepisy ograniczające oddziaływanie na nieruchomości sąsiedzkie 144 i 147

2. przepisy dotyczące korzystania przez sąsiadów z przygranicznych pasów ziemi 148-150

3. przepisy przewidujące możność ustanowienia służebności 145, 146 i 151

4. przepisy normujące problemy związane z granicą

Immisja – oddziaływanie na grunt sąsiada(z własnego gruntu)

 bezpośrednie – kierowanie pewnych substancji na grunt sąsiada za pomocą specjalnych urządzeń [zakazane !!!!]

 pośrednie – ingerują na grunt sąsiada tylko w sposób pośredni tzn. np. hałas, dym

 materialne – czyli te, które związane są z przenikaniem na grunt sąsiada cząstek materii, lub pewnych sił(hałas, pył)

 niematerialne – czyli te, które oddziaływają na sferę psychiki sąsiada(np. składowanie niebezpiecznych odpadów, lub materiałów wybuchowych)

Wszelkie oddziaływanie na grunt sąsiada, które mu w jakikolwiek sposób zaszkodziło powoduje możność powzięcia roszczenia negatoryjnego o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń, a odszkodowania można żądać tylko na zasadach ogólnych

Sposób korzystania z nieruchomości

1. art. 149 owoce, rosnące na drzewie przypadają, przypadają właścicielowi dopóki nie spadną na ziemię, i właściciel może wejść na grunt sąsiada w celu ich zebrania bądź usunięcia gałęzi, sąsiad może jednak żądać naprawienia szkody wynikłej z takiego działania {nie stosuje się gdy grunt sąsiedni to grunt publiczny}

2. art. 150 sąsiad może usunąć i zachować dla siebie korzenie i gałęzie przechodzące z gruntu sąsiada lecz powinien dać ich właścicielowi czas na ich usunięcie

3. art. 145,146 służebności przejazdu, przechodu, możność żądania takiej służebności od gruntu sąsiada jeśli nie ma należytego dostępu do drogi

4. art. 151 budynek na ziemi sąsiada, nie można zburzyć jeśli niezwłocznie nie zgłosiło się tego i jeśli stawiający budynek nie robił tego z winy umyślnej. Może natomiast żądać stosownej zapłaty za służebność gruntową, lub za wykup ziemi.

Stosunki graniczne

1. art. 152 nakłada na właścicieli nieruchomości sąsiednich dwa obowiązki:

a. współdziałania przy ograniczaniu gruntów

b. współdziałanie przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych

2. jeżeli granica między gruntami sąsiadami staje się sporna, zachodzi potrzeba ich rozgraniczenia. Rozgraniczenie polega na określeniu jak na guncie przebiega linia graniczna i jak maja być rozmieszczone punkty graniczne umożliwiające wytyczenie tej linii; do rozstrzygnięcia może dojść :

a. w drodze umowy

b. na mocy orzeczenia sądowego. Sąd kieruje się

i. stanem prawnym

ii. lub jeżeli stan prawny nie istnieje według ostatniego spokojnego posiadania

iii. lub z uwzględnieniem wszelkich okoliczności (a więc celowością )

c. na podstawie decyzji organu administracji