Co do zasady hipoteka obciąża nieruchomość. Ponadto ze względów potrzeby obrotu hipoteka może obciążać niektóre zbywalne prawa rzeczowe odnoszące się do nieruchomości, obecnie mogą być obciążone prawa:

 prawo własności nieruchomości

 udział współwłaściciela w nieruchomości

 użytkowanie wieczyste

 spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu

 prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej

 wierzytelność zabezpieczona hipoteką

hipoteka może obciążać tylko konkretną nieruchomość(zasada szczegółowości hipoteki), może być nią obciążona tylko nieruchomość posiadająca własną księgę wieczystą.

Nie jest możliwe ustanowienie hipoteki umownej na gruncie należącym do Skarbu Państw, zabezpieczającej wierzytelność innych podmiotów.

Można obciążyć nieruchomości budynkowe ale tylko wraz z prawem głównym

Hipoteka obciąża wraz z własności:

 jej części składowe

 jej przynależności

 niektóre roszczenia okresowe(czynsz najmu, czynsz dzierżawy)

Hipoteka zabezpieczająca jedną wierzytelność na kilku nieruchomościach nazywana jest hipoteką łączną.

Hipoteka obciążająca nieruchomość, która następnie jest dzielona, obciąża wszystkie powstałe w ten sposób nieruchomości(dotyczy to też również ustanoeinia na nieruchomości oddzielnej własności lokalu)(zasada niepodzielności hipoteki). W wypadku sprzedaży części nieruchomości zarówno nabywca jak i obciążony może żądać od wierzyciela zniesienia hipoteki jeśli pozostała część zapewnia nadal w całości wierzytelność.

Do powstania hipoteki łącznej umownej maja zastosowanie ogólne zasady dotyczące powstania hipoteki umownej. Wpis do księgi wieczystej powinien nastąpić do każdej obciążonej nieruchomości, a hipoteka powstaje dopiero po jej wpisie do wszystkich ksiąg wieczystych

Hipoteka łączna przymusowa może powstać tylko w wypadkach kiedy przewiduje ją przepis szczególny, albo gdy nieruchomości są już obciążone inną hipoteką łączną lub stanowią własność dłużników solidarnych.(jeśli wierzyciel chce obciążyć wierzytelnością kilka nieruchomości, musi wskazać w jakiej części jego wierzytelność będzie z nich zaspokajana)

Część ułamkowa nieruchomości może być obciążona wtedy kiedy stanowi ona własność jednego z współwłaścicieli, współwłaściciel może obciążyć swój udział tylko w całości, zgoda pozostałych współwłaścicieli nie jest wymagana.

W wypadku kiedy hipoteka obejmuje używanie wieczyste, obejmuje ona też budynki i inne urządzenia postawione na tym gruncie. stanowiące własność użytkownika wieczystego. (można też ustanowić hipotekę na udziale użytkowania wieczystego). W razie wygaśnięcia użytkowania wieczystego i niezaspokojeniu wierzytelności, wierzycielom przysługuje prawo zastawu na roszczeniach o wynagrodzenie za wzniesione na tym gruncie budynki i inne urządzenia. W wypadku nabycia przez użytkownika wieczystego nieruchomości staje się ona wierzytelnością na nieruchomości

Hipoteka ustanowiona na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu lub domu jednorodzinnego wymaga założenia księgi wieczystej dla obciążanego prawa i wpisu hipoteki do tej księgi o założeniu tej księgi i wpisie do niej sąd wieczystoksięgowy zawiadamia spółdzielnię, a spółdzielnia jest zobowiązana prowadzić rejestr takich lokali. W przypadku nabycia własności lokalu/domu księga wieczysta staje się księgą wieczystą tej nieruchomości

Subintabulat – prawo podzestawu.