jest to możności podejmowania czynności procesowych w postępowaniu cywilnym, zarówno w postępowaniu spornym, niespornym, egzekucyjnym jak i zabezpieczającym, przy czym zdolność tą musi posiadać każdy, kto podejmuje jakąś czynność procesową nawet w cudzym imieniu (np.: pełnomocnik procesowy).

Zdolność procesową posiadają osoby fizyczne posiadające zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje posiadające zdolność sądową mimo braku osobowości prawnej. Osoby z ograniczoną zdolnością do czynności prawnych mogą podejmować czynności procesowe w sprawach, w których posiadają zdolność do czynności prawnych, czyli w bieżących sprawach życia codziennego, rozporządzania swoim zarobkiem oraz rozporządzania przedmiotami oddanymi do swobodnego rozporządzania.

Osoby ubezwłasnowolnione całkowicie lub nie posiadające zdolności do czynności prawnej z racji wieku mogą podejmować czynności procesowe tylko przez swych przedstawicieli ustawowych.

Brak zdolności procesowej sąd bierze pod uwagę w każdym stadium postępowania (art. 202), aż do prawomocnego orzeczenia. Brak zdolności procesowej w którymkolwiek stadium skutkuje nieważnością postępowania (art. 378), której nie sanuje nawet prawomocność orzeczenia – można żądać wznowienia postępowania.

Bak zdolności procesowej sąd winien w miarę możliwości usunąć. W tym celu dla organizacji społecznych sąd może wyznaczyć odpowiedni termin dla ustanowienia organów uprawnionych do reprezentacji. W przypadku, gdy ustanowienie przedstawiciela winno nastąpić w drodze ustawowej, sąd skieruje sprawę do właściwego sądu opiekuńczego.

Możliwe jest dopuszczenie do czynności procesowych strony pozbawionej tej zdolności. Pod warunkiem jednak, że w wyznaczonym terminie brak zostanie usunięty a czynności dokonane zostaną potwierdzone przez uprawnionego przedstawiciela.

Nie usunięcie braku w postaci braku zdolności procesowej w wyznaczonym przez sąd terminie skutkuje odrzuceniem pozwu.