– PRAWO INTERTEMPORALNE (MIĘDZYCZASOWE) reguluje kwestie, czy dawna, czy nowa norma znajduje zastosowanie do stosunków prawnych, które powstały przed uchyleniem dawnej normy, a trwają nadal pod rządem nowej nor¬my;

* tradycyjnie problematyka tego prawa postrzegana jest w kategoriach konfliktu przepisów prawnych (nierozróżnianych od norm prawnych) → założenie: uchylony przepis nie obowiązuje, ale mimo to ma w określonym zakresie zastosowanie;

* wg Radwańskiego → prawo intertemporalne zawiera re¬guły, które wskazują, jakim modyfikacjom ulega zakres obowiązywania, i tym samym stosowania dawnych norm ze względu na ustanowienie no¬wych;

– w kc brak wyczerpującego ujęcia reguł tego prawa, a jego podstawą są:

* art. 3 kc,

* zespoły przepisów przechodnich wydawanych do konkretnych aktów praw¬nych o podstawowym znaczeniu dla prawa cywilnego, głównie do kc (art. XXVI i n. pwkc);

Zasada nieretroakcji

– ważna uchw. SN z 1996 r., wg którego w ramach nieretroakcji mieści się ochrona praw nabytych a „przepisy intertemporalne powinny być tak tłumaczone, aby osoby uprawnione nie znalazły się w sytuacji dopuszczającej utratę możności dochodzenia prawa tylko na skutek samej zmiany ustawodawczej”;

– wg tej zasady:

* zdarzenie powstałe i zakończone pod rządami dawnej ustawy → dawna ustawa;

* zdarzenia powstałe pod rządami dawnej, ale trwające nadal → dawna ustawa dla określenia konse¬kwencji prawnych do czasu wejścia w życie ustawy nowej;

– zasady tej nie stosuje się:

* wyraźne brzmienie ustawy – czyli gdy ustawa sama przewiduje skutek retroaktywny (co orzecz. TK mocno ogranicza);

* cel ustawy – czyli gdy na wsteczne działanie wskazuje rezultat funkcjonalnej (celowościowej) wykładni;

Kolizje norm nieobjętych zasadą nieretroakcji

co gdy zdarzenie powstałe pod rządami dawnej, ale konsekwencje prawne powstały pod nową ustawą → reguły ogólne (oparte na ogólnych założeniach pr. cyw. oraz na szczegółowych posunięciach ustawodawczych):

– postulat ochrony praw nabytych → sam fakt uchylenia normy nie oznacza wygaśnięcia konkretnych stosunków prawnych i nie ograni¬cza zastosowania do nich normy dotychczasowej (np. ciężary realne);

– gdy norma nowa inaczej reguluje treść stosunku prawnego → o zasięgu czasowym decyduje rodzaj regulowanego stosunku prawnego:

* którego treść regulowana jest samodzielnie (w oderwaniu od sta¬nów faktycznych powodujących jego powstanie, np. prawo własno¬ści) → normy nowej ustawy (tzw. zasada bezpośredniego dzia¬łania ustawy nowej);

* którego treść regulują przepisy prawne nierozdzielne z w/w stanem faktycznym (np. umowa sprzedaży) → normy dawniejsze (tzw. dalsze działanie usta¬wy dawnej);

→ zastrzeżenia do w/w koncepcji, gdyż:

 za podstawę wyróżnienia przyjmuje się redakcję tylko niektórych kodeksowych przepisów, a stosunki prawne, czasem traktowane jako związane z określonymi typami umów mogą powstawać też z innych zdarzeń prawnych;

 w praktyce tym regułom poddane jest bardzo wąski zakres stosunków i to z przyczyn niedających się na gruncie tej koncepcji wyjaśnić;

→ wg Radwańskiego → lepsze byłoby wyróżnienie stosunków trwałych (ustanawiane na długie okresy) do których zastosowanie miałaby nowa ustawa (argumenty: „lepsze” prawo, stosunkowa łatwość zastosowania ze względu na z reguły periodyczne świadczenia z nimi związane) oraz stosunków, w których czynnik czasu nie stanowi istotnego elementu (ustawa dawna → głównie prawo zobowiązań);

 tak samo analiza przepisów przechodnich do kc oraz orz. TK z 1986 r.;

– gdy czynność powstała pod rządami dawnej ustawy, ale skutki prawne powstały pod rządami nowej → stosuje się do nich nową ustawę;

* modyfikacja gdy skutki te związane są z istotą dawnego stosunku prawnego → wtedy stosuje się dawną ustawę (ta zasada ma sprzyjać zachowaniu spójności regulacji danego stosunku prawnego);

– gdy powyższe reguły nie doprowadziły do rezultatu  reguła interpretacyjna II-giego stopnia – w razie wątpliwości preferencje dla norm usta¬nowionych w ustawie nowej;