– rodzaje/postacie praw podmiotowych – kryterium struktury ogólnej;

– typy praw podmiotowych – kryterium treść;

II. Prawa bezwzględne i względne

! kryterium – skuteczność praw pod¬miotowych wobec innych podmiotów;

Prawa bezwzględne

– skuteczne wobec wszystkich → obowiązek nieingerowania w sferę spraw określonych prawem podmiotowym → kreowane tylko przez normy prawne, a nie przez decyzje jednostek (tzw. numerus clausus bezwzględnych praw podmiotowych);

Prawa względne

– skuteczne są jedynie wobec okre¬ślonych podmiotów → głównie prawo zobowiązaniowe, w którym wie¬rzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, polegającego na różnego rodza¬ju zachowaniach → kreowane są decyzjami stron (zasada swobody umów);

– zwykle wraz z prawem względnym przysługuje uprawnionemu roszczenie, ale rozróżnienie to ma walor praktyczny, ponieważ w obrębie prawa względ¬nego można niekiedy bliżej jeszcze ustalić skonkretyzowany i zaktualizowa¬ny jego element, jakim jest roszczenie (np. nie przedawnia się prawo podmiotowe do renty, ale wynikające z niego roszczenia o świadczenia okresowe ulegają przedawnieniu);

ZACIERANIE PODZIAŁU NA PRAWA BEZWZGLĘDNE I WZGLĘDNE PRZEZ:

Prawo podmiotowe w zobowiązaniach realnych

– podmioty takiego stosunku prawnego ustalane są pośrednio, poprzez wskazanie określonej sytuacji prawnej w odniesieniu do rzeczy (np. każdy współwłaściciel rzeczy jest uprawniony do żądania od innych współwłaścicieli tej samej rzeczy określonych zachowań, a zmiana osoby współwłaściciela powoduje zarazem zmianę podmiotów wspomnianych stosunków względnych) → zobowiązanym staje się więc każdoczesny podmiot określonej sytuacji prawnorzeczowej;

– zobowiązania realne zawsze występowały w stosunkach prawnorzeczowych, pełniąc tam funkcję służebną w odniesieniu do podstawowych uprawnień bez¬względnych, ale swoistą i nową cechą polskiego systemu prawnego jest stosunkowo szerokie wykorzystanie tej konstrukcji prawnej tak¬że w zakresie typowych stosunków zobowiązaniowych (wierzytelności), np. przejście stosunku najmu na nabywcę nierucho¬mości;

Przyporządkowane prawa bezwzględne

– z dominującym uprawnieniem względnym sprzężone jest upraw¬nienie bezwzględne, np. najem mieszkań, dożywocie;