ustawa o planowaniu spółka jawna ustawa o samorządzie gminnym
forex trading logo

Cywilny kodeks

Artykuły

Przedsiębiorstwo

różne znaczenia słowa „przedsiębiorstwo":

* oznaczenie jakichś podmiotów prawa cywilnego, np. „przedsiębiorstwo państwowe" w ustawie o przedsiębiorstwach państwowych;

* na oznaczenie jakiejś działalności, np. zwrot „w zakresie działalności przedsiębiorstwa”;

* na oznaczenie przedmiotu czynności lub stosunku prawnego, art. 551, 552 i 751.

Pojęcie

– art. 551 – to zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia dzia¬łalności gospodarczej – funkcjonalna więź gospodarcza stanowi łącznik różnych elementów w odrębny kompleks.

– Pojęcie to obejmuje W SZCZEGÓLNOŚCI:

* nazwę (oznaczenie przedmiotu), ale nie firmę (oznaczenie podmiotu);

* własność nieruchomości lub ruchomości oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

* prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosun¬ków prawnych (treść – korzystanie z cudzej rzeczy);

* wierzytelności (np. depozyt bankowy), pra¬wa wynikające z papierów wartościowych oraz środki pieniężne;

* koncesje, licencje i zezwolenia (uprawnienia typu admini¬stracyjnego);

* patenty i inne prawa własności przemysłowej (określone ustawą o własności przemysłowej);

* majątkowe prawa autorskie i pokrewne (określone ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych);

* tajemnice przedsiębiorstwa (tj. nieujawnione do wiadomości publicz¬nej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne infor¬macje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności – art. 11 ust. 4 ustawy o zwalcza¬niu nieuczciwej konkurencji);

* księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

– Nowelizacja z 2003 zmieniająca ten artykuł rozszerzyła go o nowe elementy, ale pominięto w nim: firmę oraz zobowiązania przedsiębiorstwa (gdyż nie są jego aktywami tylko pasywami).

– Pojecie to obejmuje też inne elementy (wpływają na wartość rynkową, ale nie mogą być przedmiotem obrotu w oderwaniu od kompleksu), np lokalizacja, stopień ściągalności wierzytelności, dostęp do kredytów, sta¬ła klientela, dobra renoma przedsiębiorstwa

– Przedsiębiorstwo jako zorganizowany funkcjonalnie kompleks majątkowy stanowi twór, którego nie można zidentyfikować z działalnością jakiejś osoby nierozdzielnie z nią związanej, np. wyposażenie warsztatu artysty-malarza.

 

Konsekwencje i charakter prawny

– W skład przedsiębiorstwa mogą wchodzić też inne składniki, ale zawsze musi pojecie to obejmować po-wiązane ze sobą istotne elementy przystosowane do realizacji celów gospodarczych → zawsze rdzeniem przedsiębiorstwa pozostają jego niezbywalne elementy niematerialne decydujące o warto¬ści przedsiębiorstwa jako swoistego dobra majątkowego, powiązane nieodłącznie z pewnymi przedmiotami materialnymi, takimi jak np. księgi handlowe → koncepcje skrajne – przedsiębiorstwo to dobro niematerialne.

– Kwestia sporna – przedsiębiorstwo to odrębny przedmiot prawa podmiotowego, a nie zbiór odrębnych praw (tzw. universitas rerum):

* brzmienie przepisów (art. 552 i 751) oraz zasada w nich wyrażona, że przeniesienie i wydzierżawienie przedsiębiorstwa oraz ustanowienie na nim użytkowania następuje jedną czynnością prawną (uno actu);

* w skład pojęcia wchodzą też pewne sytuacje, które nie są przedmiotem żadnych odrębnych praw;

* względy funkcjonalne – ułatwienie włączenia przedsiębiorstw w krąg obrotu gospo¬darczego oraz dokonywania komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych;

* stanowi podstawę do skonstruowania szczególnego prawa podmiotowego typu własnościowego na przedsiębiorstwie;

– Wolter → jedną czynnością można przenosić lub obciążać zbiory przedmiotów (zbycie spadku, ustanowienie użytkowania na zespole środków produkcji) i nie trzeba do tego tworzyć szczególnego prawa podmiotowego, ale słabością tego twierdzenia jest nieuwzględnienie tego, iż przedsiębiorstwa nie da się zredukować do sumy poszczególnych zbywalnych praw podmiotowych, co możliwe jest w przytoczonych przykładach. Jeden podmiot może mieć więcej niż jedno przedsiębiorstwo.

 

Gospodarstwo rolne

– zbliżone do przedsiębiorstwa (całość zorganizowana funkcjonalnie), ale traktowane odrębnie ze względu na szczególne warunki produkcji rolnej i funkcję społeczną gospodarstw rolnych.

– wg art. 553 – to nie tylko nieruchomo¬ści gruntowe o szczególnym przeznaczeniu (rolnym lub rolno-leśnym) wraz z przynależnościami, ale też różnego rodzaju prawa (także wie¬rzytelności) związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

– Użyteczne pojęcie (używane w innych aktach prawnych bez definicji), ale nie stanowi przedmiotu samodzielnego obro¬tu prawnego → art. 552 i 751 nie odnoszą się do niego – nie można zbyć go jedną czynnością prawną.

 

 


kodeks karny prawo pracy