choć w pewnej mierze dana ta indywidualizuje człowieka, jednak nie jest to właściwość osobista czło¬wieka

 kwestie te regulowane są przez kc w art. 25-28 kc.

 Miejsce zamieszkania to miejscowość, a nie adres → ukształtowane to zostało we wcześniejszych okresach charakteryzujących się du¬żym partykularyzmem prawnym (wskazanie prawa właściwego). Dziś praktyczne w zakresie stosunków międzynarodowych i dla określenia właściwości miejscowej sądu czy innych organów.

* czasem jednak miejsce zamieszkania oznacza adres, art. 454

 Reguły określające miejsce zamieszkania człowieka różnią się w zależno¬ści od tego, jakich osób fizycznych dotyczą.

Osoby pełnoletnie

 Miejsce gdzie dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu (por. art. 25 w zw. z art. 26, 27 i 10-13 kc). Dwa elementy pojęcia miejsca zamieszkania:

* obiektywny, jakim jest faktyczne przebywanie w określonym miejscu,

* subiektywny, polegający na zamiarze stałego pobytu.

 Subiektywny element budzi wątpliwości, gdyż sama deklaracja człowieka nie ma doniosłości prawnej, jeżeli nie jest potwierdzona przez faktyczne działania. Określenie miejsca zamieszkania ma znaczenie dla interesów innych osób, dlatego powinno zależeć od pew¬nych dostępnych dla obserwatora zewnętrznego okoliczności.

* „zamiar stałego pobytu" – znaczenie zobiektywizowane → sposób przebywania w danym miejscu, jaki dla typowego obserwatora stanowi podstawę do ustalenia, że miejsce to jest ośrodkiem dzia¬łalności życiowej danej osoby fizycznej.

 z tego wynika, że decyzja o wyborze miejsca zamieszkania nie jest czynnością prawną, gdyż uzyskuje doniosłość prawną dopiero w momencie spełnienia jej.

 Można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. W przypadku posiadania większej ilości miej do mieszkania decyduje to, gdzie koncentruje się działalność życiowa osoby. W razie niemożności ustalenia gdzie osoba mieszka system prawny przewiduje szczególne instytucje do dochodzenia praw i obowiązków cywilnych.

 Z ogólnej reguły art. 25 kc wynika, że także małżonkowie mogą mieć odrębne miejsca zamieszkania.

Dzieci lub podopieczni

 Miejsce zamieszkania osób znajdujących się pod opieką znajduje się tam, gdzie mieszkają rodzice lub opiekunowie (art. 26, 27 kc) → tzw. pochodne (ustawowe) miejsce zamieszkania.

 W razie dwóch miejsc zamieszkania obojga rodziców mających prawa rodzicielskie miejsce zamieszkania dziecka określa sąd opiekuńczy (art. 26 § 2 kc)