ustawa o planowaniu spółka jawna ustawa o samorządzie gminnym
forex trading logo

Cywilny kodeks

Artykuły

SWOBODA KSZTAŁTOWANIA TREŚCI CZYNNOŚCI PRAWNYCH

Pojęcie treści czynności prawnej

Art. 56 kc „czyn¬ność prawna wywołuje nie tylko skutki prawne w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów” → 2 pojęcia:

– Treść czynności prawnej – oświadczenie lub oświadczenia woli w pełni zrekonstruowane na podstawie odpowiednich reguł inter¬pretacyjnych;

– Treść stosunku cywilnoprawnego – jest wyznaczona tylko w podstawowym zakresie przez oświadczenia woli, a uzupełniana jest przez różne wskaźniki (ustawy, zasady współżycia społecznego, ustalone zwyczaje), które pełnią funkcję normatywną, a nie interpretacyjną dla konkretnego stosunku cywilnoprawnego;

Zasada swobody kształtowania treści

– Swobodna kształtowania treści jest konieczna by czynności prawne spełniały funkcję instrumentu prawnego, ale zakres tej zasady może być ograniczany przez ustawy. Zasada ta oznacza, ze podmiotom przysługuje kompetencja do kształtowania treści czynności pra¬wnej oraz, że przepisy prawne dotyczące tej kwestii należy interpretować na rzecz tej kompetencji → proklamowana w Konstytucji, uchwała (7) SN z 10.1.1990 r., stwierdził, że Konstytucja pro¬klamuje zasadę wolności gospodarczej, a ograniczenia jej mogą wynikać jedynie z ustaw lub aktów wydanych na ich podstawie, natomiast wszelkie wątpliwości należy tłumaczyć in favorem liberatis. → art. 3531.

 

Wzorzec kompetencji generalnej

wzorzec kompetencji generalnej – gdy podmioty mogą nie stosować się do ustalonych w prawie typów czynności prawnych;

wzorzec kompetencji szczególnej – gdy prawo uznaje za ważne tylko czynności prawne mieszczące się w ramach określonych w ustawie typów i tylko w tym zakresie zezwala na dowolne kształtowanie treści czynności prawnych;

 

– z art. 3531 kc wynika, że w zakresie umów zobowiązujących obowiązuje wzorzec kompetencji generalnej, ale nie dot. czynności prawnych, które są skuteczne wobec osób nieuczestniczących w dokonywaniu tych czynności, dla zapewnienia ochrony tych osób i bezpieczeństwa obrotu prawnego (uchw. SN (7) z 7.4.1993 r.) → w tych przypadkach swoboda kształtowania treści umów ograniczona jest ustawą do określonych ich typów (tzw. numerus clausus), np.:

* gdy kreują prawa podmiotowe bezwzględne – w szczególności prawa rzeczo¬we;

* gdy tworzą spółki;

* gdy kreują prawa podmiotowe ucieleśnione w papierach wartościowych – niezależnie czy uzna się je za wytwór umowy, czy jednostronnej czyn¬ności prawnej (kwestia kontrowersyjna w doktrynie);

* regulują stosunki majątkowo-małżeńskie (art. 47 i n. KRO);

* dotyczą spadków (art. 1047 i n. kc).

* jednostronne czynności prawne → kwestia sporna:

→ S. Grzybowski – opierając się na argumentacji a contrario z art. 58 kc uważa, że odnosi się on również do jednostronnych czynności prawnych, które jednak nie mogą skutecznie nakładać na inne podmioty żadnych obowiązków;

→ W. Czachórski; M. Safian; Wolter, Ignatowicz, Stefaniuk, Radwański – to numerus clausus, gdyż:

→ zakaz obciążania kogokolwiek obowiązkami bez jego zgody;

→ nawet korzystne dla kogoś sytuacje prawne nie powinny być two¬rzone bez jego woli (dlatego darowizna ma postać umowy);

→ każda czynność prawna (też jednostronna) wywołuje skutki prawne (art. 56 kc), więc niedopuszczalna w świetle 2 w/w zasad byłaby swoboda podmiotów do kreowania jednostronnych czynności;

→ brak kontroli treści tych czynności ze strony in¬nych osób, które może dotykać taka czynność.

 

 


kodeks karny prawo pracy