jest to fizyczna forma będącego przedmiotem postępowania cywilnego roszczenia; jest złożonym do sądu wnioskiem o przeprowadzenie postępowania, a jego treścią jest żądanie urzeczywistnienia w konkretnym wypadku oznaczonej normy prawnej przez wydanie orzeczenia sądowego określonej treści. Elementami składowymi powództwa są: żądanie pozwu oraz podstawa powództwa. Żądanie pozwu może i najczęściej ma pokrycie w roszczeniu materialnoprawnym, niemniej istnieje możliwość złożenia pozwu bez podstawy materialnej, np.: pozew o ustalenie lub o ukształtowanie prawa bądź stosunku prawnego.

Oznaczenie przez powoda w pozwie przedmiotu żądania oznacza określenie granic procesu, poza które sąd może wyjść tylko w wyjątkowych sytuacjach. W dalszym biegu sprawy, żądanie pozwu określa granice powagi rzeczy osądzonej oraz decyduje o zawiśnięciu sporu, co ma skutki również matrialnoprawne, ponieważ od wniesienia pozwu nie można sądzić tej samej sprawy w odrębnym postępowaniu.